Data powstania: 1904

Technika: olej, płótno

Wymiary: 167 x 75

Własność prywatna

Utrzymany w zgaszonej tonacji beżów i bieli obraz przedstawia młodą kobietę ukazaną jako alegoria malarstwa. Kobieta stoi do nas przodem, w lekkim kontrapoście. W lewej ręce trzyma pędzle i paletę, a prawą, zgiętą w łokciu, unosi takim gestem, jakby osłaniała sobie oczy przed blaskiem słońca. Jej sylwetkę otula miękko udrapowana biała tkanina, odsłaniająca nieco prawą pierś. Kraniec tej tkaniny lekko przykrywa lewą stopę kobiety. O tym, że nie jest to zwykły portret, świadczy fakt, iż namalowana postać ma skrzydła, przypominające kształtem skrzydła ważki. Skrzydła te są bardzo delikatne, a malując ich powierzchnię, artystka długimi pociągnięciami pędzla naniosła smugi farb w różnych odcieniach rozbielonego niebieskiego, różu i fioletu. Przenikanie się tych barw sprawia, że skrzydła wydają się leciutko opalizować.

Twarz kobiety jest owalna i harmonijna. Cienkie brwi rysują się eleganckimi łukami nad ciemnymi oczami. Nos jest prosty i wąski, usta zaś nieduże i pełne. Kobieta ma ciemne włosy ułożone we fryzurę modną na początku XX wieku, to jest zaczesane w tył i uniesione nad czołem na kształt wałka.

Uskrzydlona kobieta stoi na tle ściany, na której gdzieniegdzie namalowano pojedyncze przebiśniegi. Fryz z wzorem z tych kwiatów znajduje się w górnej części obrazu. Na wysokości kolan sportretowanej osoby, po obu stronach jej sylwetki, znajduje się napis: Wystawa kursu artystycznego szkoły imienia Baranieckiego, wykonany typowo secesyjnymi, fantazyjnymi literami.

Co ciekawe, kompozycja Chmielowskiej wykorzystuje jako podstawę akt kobiecy, który artystka namalowała podczas nauki na kursach wspomnianego Adriana Baranieckiego. Baraniecki, lekarz i społecznik, od 1868 roku organizował w Krakowie Wyższe Kursy dla Kobiet, które były pierwszą w Galicji formą kształcenia na poziomie uniwersyteckim dostępną dla kobiet. Podczas nauki w tak zwanym Baraneum przyszłe artystki mogły rysować i malować akty z natury, co było w tamtych czasach absolutną nowością.

Postać wyobrażająca malarstwo nie powtarza wprawdzie idealnie pozy kobiety z aktu (będącego obecnie własnością Muzeum Narodowego w Krakowie), ale kształt sylwetki, układ nóg i rysy twarzy modelki pozwalają z całą pewnością powiązać te dwa dzieła Chmielowskiej.

Ponadto artystka subtelnie odwołała się do uświęconego wielkowiekową tradycją sposobu ukazywania malarstwa w sposób alegoryczny. Opisy postaci reprezentujących abstrakcyjne pojęcia takie jak sprawiedliwość, męstwo czy sztuka, były gromadzone w specjalnych księgach stanowiących dla artystów rodzaj podręcznika. Jednym z najsłynniejszych kompendiów tego typu wskazówek była Ikonologia Cesarego [czezarego] Ripy, wydana po raz pierwszy w Rzymie w 1593 roku. Ripa opisywał w niej alegorię malarstwa jako piękną kobietę o ciemnych włosach; regularnych, lekko uniesionych brwiach; odzianą w połyskujące szaty nakrywające jej stopy oraz trzymającą w rękach pędzel i paletę. Alegoria stworzona przez Chmielowską niewątpliwie do tego opisu nawiązuje.

Sposób ujęcia postaci i towarzyszących jej atrybutów pozwalają postrzegać artystkę nie tylko jako malarkę biegłą w swym fachu, ale też jako kobietę wykształconą, świadomą tradycji i konwencji w sztuce oraz umiejącą z nich twórczo korzystać.

Data powstania: ok. 1909

Technika: olej, płótno

Wymiary: 100 x 80 cm

Kolekcja Bolesława i Liny Nawrockich

Obraz przedstawia matkę trzymającą w ramionach niemowlę otulone pasiastym kocykiem. Kobieta siedzi w pustym pomieszczeniu na wprost nas, z ciałem lekko obróconym w lewo. Głowę skłania ku dziecku ułożonemu w zgięciu lewej ręki. Matka nosi niebieską spódnicę i ciemnoniebieską bluzkę w żółte plamki. Bluzka jest rozpięta i odsłania ciężkie i obwisłe piersi kobiety oraz napięte mięśnie jej szyi. Niemowlak sięga prawą rączką do matczynej piersi.

Pociągła twarz kobiety tchnie smutkiem i zmęczeniem. Kąciki pełnych ust opadają w dół. Nad nimi rysuje się duży nos. Matka ma przymknięte oczy. Ciemne włosy upięła w nieporządny kok.

Za kobietą znajduje się wejście do kolejnego pokoju, który ma na przeciwległej ścianie dwa okna. Szare ościeżnice drzwi ujmują sylwetkę matki w swoistą ramę.

Kolory tej kompozycji są przygaszone w partii tła. Za to strój kobiety został oddany intensywnymi odcieniami. Najjaśniejszym elementem obrazu zaś jest biały kaftanik dziecka. Mela Muter nakładała farbę krótkimi, nieregularnymi maźnięciami i plamkami – raz grubiej, raz cieniej – tak że obok partii mocno zamalowanych znajdują się fragmenty z wyraźnie zaznaczającą się fakturą płótna stanowiącego podobrazie.

W prawym górnym znajduje się sygnatura malarki: Muter

Data powstania: XIX/XX w.

Technika: olej, płótno

Wymiary: 32 x 41

Własność Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy

Obraz przedstawia dwie dziewczynki siedzące na trawie pod drzewem, w letni dzień. Drzewo jest bardzo niskie, ale ma ogromną, rozłożystą koronę, która wypełnia niemal całkowicie górną połowę obrazu. Pokryte drobnymi liśćmi gałęzie zwieszają się prawie do samej ziemi, tworząc nad dziewczynkami wielki parasol. Dzieci siedzą obok siebie na bujnej trawie. Ich uwaga skupia się na rozłożonej książce, która leży na kolanach jednej ze sportretowanych postaci.

Dziewczynki bardzo różnią się od siebie, zarówno wyglądem, jak i strojem. Jedna ma ciemną cerę, rozdzielone przedziałkiem włosy ciasno przylegające do głowy i prosty ubiór złożony z szarej koszuli, ciemniejszej od niej spódnicy do kostek i roboczego fartucha na szelkach. Ta dziewczynka siedzi nieco bliżej nas z wyprostowanymi nogami o bosych stopach. To właśnie na jej kolanach leży rozłożona książka, nad którą pochyla się ona ze skupieniem.

Druga dziewczynka ma jasną, pociągłą buzię i złote włosy. Jeden kosmyk muska jej wysokie czoło. Dziecko siedzi z podwiniętymi nogami, a lewą ręką wspiera się o ziemię. Wyciąga cienką rączkę o białoróżowej skórze i wodzi palcem wskazującym po stronicy książki, jakby pokazywało w niej coś swej towarzyszce.

Dziewczynka jest ubrana w intensywnie czerwoną sukienkę z bufiastymi, sięgającymi łokci rękawami i czarną szarfą w talii. Czerwień tej sukienki bardzo mocno kontrastuje z zielenią liści i trawy – podobnie jak leżący obok złotowłosego dziecka równie czerwony otwarty parasol przeciwsłoneczny. Nieco bliżej nas stoi koszyk w kształcie łódki, w którym sztywno siedzi jasnowłosa lalka ubrana w białą bluzkę i czerwoną spódnicę. Obok koszyka w trawie leży czerwona piłka.

Obraz jest przesycony miękkim, ciepłym światłem, ale jednocześnie zwraca uwagę kontrastowymi zestawieniami barw.

Data powstawnia: ok. 1898

Technika: olej, płótno

Wymiary: 85 x 60,5 cm

Własność Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu

Obraz przedstawia gazeciarza, czyli popularnego na ulicach dziewiętnastowiecznych miast obnośnego sprzedawcę prasy. Zwykle taką pracę wykonywali wówczas mali chłopcy. Na właśnie takiego, może dziesięcio-jedenastoletniego smyka wygląda gazeciarz warszawski sportretowany przez Laurę Siemieńską.

Chłopiec został ukazany w ujęciu do kolan, z twarzą na wprost nas i ciałem lekko obróconym w lewo. Nieco nonszalancko trzyma prawą rękę w kieszeni, a pod lewą pachą ma gruby plik gazet. Gazeciarz jest ubrany w białą koszulę bez kołnierzyka, czarną kamizelkę, czarną kapotę i takież spodnie. Na głowie nosi czapkę ze sztywnym lakierowanym daszkiem – także czarną. Jego ubiór cechuje pewna niedbałość – zarówno kamizelka, jak i kapota zapięte są jedynie na pojedyncze – górne – guziki, a nieprzewleczony przez szlufki pasek spodni swobodnie zwisa.

Twarz chłopca ma kształt odwróconego trójkąta, a jej wyraz jest poważny. Gazeciarz patrzy prosto na nas ciemnymi oczyma. Jego nos jest spory i prosty, usta mają wąskie wargi, a duże uszy odstają od małej głowy.

Chłopiec stoi na tle szarej, niezbyt czystej ściany jakiegoś budynku. W lewym górnym rogu obrazu znajduje się fragment zakratowanego okna, z którego bije zielone światło.

Najjaśniejsze partie obrazu to plik gazet i prawa strona twarzy ich małego sprzedawcy.

Laura Siemieńska była jedną z nielicznych artystek, które uwieczniły na obrazie pracujące dziecko. Jej praca jest nie tylko przykładem sugestywnego portretu, ale też stanowi gorzkie świadectwo XIX-wiecznych realiów.

Data powstania: 1930

Technika: drzeworyt, bibuła

Wymiary: 36 x 20

Własność Muzeum Narodowego w Warszawie

Grafika przedstawia artystkę podczas rozmowy telefonicznej. Goryńska stoi tak, jakby lewym biodrem opierała się o jakiś niski mebel, głowę zaś zwraca w prawo, eksponując wyrazisty profil. Prawą ręką obejmuje się w pasie, a w lewej trzyma słuchawkę telefonu. Zgodnie z tym, jak w latach 20. i 30. XX wieku wyglądały telefony, słuchawka jest bardzo duża, wielkością przypomina współczesną słuchawkę prysznicową. W prawym dolnym rogu kompozycji Goryńska umieściła ozdobne podwójne widełki, czyli ten fragment aparatu telefonicznego, na który odkładano słuchawkę po zakończeniu rozmowy.

Goryńska przedstawiła siebie jako nowoczesną, wyemancypowaną chłopczycę – w stylu, jaki był modny w latach 20. XX wieku. Kobieta ma smukłe ciało bez wcięcia w talii i dość szerokie ramiona, podkreślone jeszcze poziomym wzorem na ubraniu. Nosi fryzurę typu bob – z włosów równo obciętych do linii uszu, z długą grzywką. Tuż pod tą grzywką rysują się mocne eleganckie łuki brwi. Wydatny, ostry, orli nos kontrastuje z pulchnymi wargami i miękkim zarysem nieco cofniętej brody. Kobieta wygląda, jakby w skupieniu słuchała kogoś, kto do niej telefonuje, a wyraz jej twarzy jest nacechowany pewnym smutkiem.

Artystka jest ubrana w białą obcisłą sukienkę, ozdobioną na linii ramion i bioder wzorem z węższych i szerszych pasków. Aby uzyskać ten wzór, Goryńska wykonała w klocku, z którego później drukowana była odbitka, drobniutkie nacięcia o różnej grubości. Zupełnie inaczej osiągnęła cieniowanie twarzy, szyi i rąk – w tej partii nacięcia są wyraźnie dłuższe, jakby posuwiste, i przeważnie lekko ukośne. Z kolei linie rytowane w partii fryzury są miękkie i płynne, co pozwoliło uzyskać efekt naturalnie układających się włosów. Za pomocą drobnych, równoległych do siebie kreseczek o różnej długości i grubości, artystka zaznaczyła z kolei linie ciała.

Zróżnicowanie długości, grubości i zagęszczenia kresek – oraz precyzja w ich ryciu – świadczy o tym, że Goryńska miała znakomicie opanowany warsztat i potrafiła wyzyskiwać właściwości techniki drzeworytniczej do uzyskiwania rozmaitych niezwykle ciekawych efektów.

Data powstania: 1938

Technika: olej, tektura

Wymiary: 23 x 34

Własność prywatna

Obraz przedstawia wnętrze salonu w wiejskim dworze. My znajdujemy się względem tego wnętrza w takiej pozycji, jakbyśmy mieli przed sobą domek dla lalek pozbawiony frontowej ściany. Naprzeciwko nas znajduje się ściana z dwoma oknami. Po naszej lewej stronie zaś są drzwi do pomieszczenia, przesłonięte ciężką beżową kotarą podpiętą uchwytem w kształcie rozety. Ściany pomieszczenia i sufit z wyraźnymi belkami stropowymi są jasnoniebieskie, w odcieniu farbki do bielizny.

Najbliżej nas na wypolerowanej lśniącej podłodze stoi masywny okrągły stół na wygiętych nogach. Na blacie stołu pokrytym zielonym suknem znajduje się kulisty szklany wazon szczelnie wypełniony kwiatami w różnych odcieniach różu i czerwieni. Nad stołem z sufitu zwiesza się na trzech łańcuchach duża lampa naftowa z półkolistym białym kloszem i mosiężnym pojemnikiem na naftę.

Przy lewej ścianie, zaraz obok drzwi, stoi krzesło z tapicerowanym siedziskiem. Nad nim jeden nad drugim wiszą dwa obrazy. Mniejszy, okrągły, został ujęty w szeroką kwadratową złotą ramę – większy przedstawia mężczyznę w ujęciu do pasa.

W rogu pokoju znajduje się szafka z przeszkloną nadstawką z półkami wypełnionymi książkami. Wierzch szafki dekoruje szklany klosz ze złotym medalem w środku. Przed otwartą szafką stoi zwrócona do nas tyłem kobieta trzymająca w rękach książkę. Kobieta ma ciemne włosy i jest ubrana w białą długą suknię, której dół zdobią rzędy pienistych falbanek.

Na prawo od szafki, na ścianie naprzeciw nas, przez dwa duże okna wlewa się jasne światło, które kładzie się złocistymi plamami na lśniącej podłodze. Oba okna mają białe szprosy i są częściowo przesłonięte lekkimi, przejrzystymi, białymi firankami, podpiętymi z obu stron. Okna wychodzą na pełny zieleni ogród, a przed nimi na żardynierach, czyli specjalnych stojakach, znajdują się donice i wazony z bujnymi kwiatami.

Między oknami stoi niska szafka, a nad nią na ścianie wisi kolejny obraz – duży i podłużny w kształcie. Na szafce lśni smukła lampa naftowa z jajowatym kloszem.

Zwraca uwagę fakt, że niektóre partie obrazu są malowane gładko, a inne – takie jak na przykład plamy światła na podłodze, suknia kobiety, kwiaty w wazonach czy firanki – impastowo, czyli grubo, fakturowo, gęstymi farbami. Co więcej artystkę fascynowało niewątpliwie zjawisko odbijania się światła w różnych powierzchniach. Dlatego na obrazie wiele jest szklanych naczyń i kloszy, lśniących okuć i ram, a także cała wypolerowana podłoga wygląda jak wielkie lustro, w którym odbijają się jasne firanki i postać biało odzianej kobiety. Zgodnie z jednym z archetypowych sposobów wartościowania malarstwa ukazywanie blików światła na różnych gładkich lub przezroczystych powierzchniach, takich jak szkło czy metal, było miarą mistrzostwa artysty. Malarz, który potrafił malować światło i jego odbicia tak, by wyglądały „jak żywe”, uchodził za wybitnego. Być może zatem, wprowadzając do swej kompozycji tak wiele lśniących elementów, Rychter-Janowska chciała podkreślić swoje wyjątkowe umiejętności jako artystki.

W lewym dolnym rogu malarka umieściła podpis: B. Rychter-Janowska i datę powstania obrazu – 1938.

Tytuł: Rybak neapolitański

Data powstania: ok. 1924

Technika: gwasz, kolaż

Wymiary: 61 x 50

Kolekcja Marka Roeflera / Villa La Fleur

Obraz przedstawia młodego rybaka ciągnącego sieć pełną ryb oraz liczne łodzie żaglowe o trójkątnym i czworokątnym ożaglowaniu. Wszystkie te elementy zostały ukazane na jednolitym intensywnie niebieskim tle.

Rybak znajduje się na pierwszym planie. Jest to młody, muskularny mężczyzna, zwrócony do nas prawym bokiem. Stoi na plaży w rozkroku i mocno odchylony do tyłu ciągnie sieć pełną ryb. Jego ciało jest brązowe jak orzech, a sposób ukazania sylwetki i twarzy przypomina rysunki z greckich antycznych waz. Rybak ma długi, prosty nos, ciemne oko z długimi rzęsami i mocny kanciasty podbródek. W jego prawym uchu tkwi bardzo duży okrągły kolczyk. Ciemne kędzierzawe włosy mężczyzny częściowo przesłania fantazyjnie zawiązana pasiasta chusta. Pasiasta jest też jego biało-beżowa koszulka z jednym tylko – prawym – krótkim rękawem. Stroju dopełniają podwinięte aż powyżej kolan jasnobrązowe spodnie oraz o ton ciemniejszy od nich materiałowy pas opinający ciasno smukłą talię bosego rybaka.

Mężczyzna wyprostowanymi rękami podciąga aż na wysokość bioder sieć, która wygląda jak bardzo długi wąski worek. Rybak uchwycił ją w połowie jej długości tak, że jej górna, pusta część zwisa wzdłuż jego lewej nogi, a dolna, pełna żółtawych i jasnobrązowych ryb, układa się zgodnie z linią mocno wysuniętej w przód nogi prawej.

Powyżej sieci i na prawo od rybaka znajduje się jednomasztowa łódź o smukłym kadłubie w kształcie migdała. Łódź nosi trzy żagle: duży trójkątny żagiel przedni i dwa czworokątne tylne, wciągnięte na maszt jeden nad drugim. Żagle wypełnione są wiatrem, a łódź wygląda, jakby swobodnie lewitowała.

W podobny sposób ukazano także pozostałe łodzie – mniejsze i płynące w różne strony. O tym, że unoszą się one na wodzie informuje tylko nieco ciemniejszy pasek tła, tuż przy górnej krawędzi obrazu, który sygnalizuje rozgraniczenie między morzem a niebem. Łodzie mają jasnobrązowe bądź czarne kadłuby, a większość z nich nosi na masztach jasne, beżowe żagle. Tylko jedna łódź ma je w odcieniu kadłuba, a inna płynie na grocie w kolorze pomarańczy. Ten niewielki trójkącik mocno kontrastuje z głębokim nasyconym błękitem tła.

Aby stworzyć ten obraz, Alicja Halicka posłużyła się dwiema technikami: gwaszem oraz kolażem. Gwasz to farba wodna, mająca jednak właściwości kryjące. W efekcie jej użycia uzyskuje się dość płaskie plamy barwne, które po wyschnięciu delikatnie jaśnieją, jakby miały odrobinę perłową powierzchnię. Kolaż zaś polega na naklejaniu na przyczepną powierzchnię kawałków materiałów, gazet, fotografii lub drobnych przedmiotów codziennego użytku. W ten sposób powstaje specyficzna forma plastyczna łącząca w sobie cechy obrazu i płaskorzeźby.

Tworząc „Rybaka neapolitańskiego”, Halicka uzupełniła gwaszowy obraz kawałkami tkanin, papieru oraz gotowymi elementami. Sieć to skrawek jasnej, materiałowej siatki o drobnych oczkach, pod którą umieszczone są plastikowe rybki. Z tkanin wykonano też poszczególne elementy stroju rybaka oraz żagiel największej z łodzi. Mniejsze żagle, kadłuby łódek oraz ciało rybaka pokryto brązowym, cienkim papierem, zaś piasek plaży imituje papier ścierny w kolorze beżowym. Łącząc gwasz i kolaż, artystka skontrastowała płaskość i gładkość plam malarskich z wypukłością i rozmaitymi fakturami materiałów, uzyskując w ten sposób efekt wieloplanowości i głębi obrazu.

W prawym górnym rogu artystka umieściła swój podpis: Halicka.

Tytuł: Morze

Data powstania: ok. 1898

Technika: olej, płótno

Wymiary: 14 x 23,5 cm

Własność Muzeum Częstochowskiego

Obraz przedstawia brzeg morza z fragmentem plaży. Linia horyzontu jest umieszczona dość nisko, zatem niemal dwie trzecie obrazu wypełnia niebo, częściowo pokryte chmurami. Plaża i morze zostały namalowane w ten sposób, że razem tworzą prostokąt mający za jeden z dłuższych boków dolną krawędź obrazu. Przekątną tego prostokąta jest linia styku piasku i wody. Plaża znajduje się w lewej części prostokąta, morze zaś w prawej.

Kompozycji dopełniają dwa elementy: w piasku plaży tkwi wyciągnięta na brzeg rybacka łódź, a w oddali na horyzoncie majaczy sylwetka statku parowego z dwoma kominami, z których ulatuje dym.

Piasek plaży jest żółtawy, chmury zaś bladoniebieskie. Morze gra odcieniami szarości, zieleni i niebieskiego – najjaśniejszymi tam, gdzie grzywiaste fale pluszczą o brzeg, i najciemniejszymi przy linii horyzontu. Kadłub rybackiej łodzi jest czarny, a miękką krzywiznę jej burt podkreśla u góry biały pas. Dolną część kadłuba parowca pokrywa czerwonawa farba, górna zaś jest ciemnoszara, podobnie jak kominy.

Artystka nakładała farby krótkimi nieregularnymi pociągnięciami pędzla, uzyskując w ten sposób wrażenie ruchu morskich fal. W niektórych partiach obrazu – na przykład tam, gdzie zostały ukazane plaża i niebo – warstwa farby jest tak cienka, że przeziera przez nią faktura płótna stanowiącego podobrazie. Ponadto zarówno górna, jak i dolna część obrazu są częściowo niezamalowane, co sprawia wrażenie jakby artystka pozostawiła pracę nieukończoną.

Data powstania: ok. 1929–1930

Technika: olej, sklejka

Wymiary: 97,5 x 105,4 cm

Kolekcja Marka Roeflera / Villa La Fleur

Obraz przedstawia młodą, smukłą dziewczynę w trakcie przędzenia. Prządka siedzi na niskim szerokim zielonym stołku, a przed nią, w prawej części kompozycji, stoi kołowrotek. Dziewczyna prawą stopą naciska pedał wprawiający w ruch koło zamachowe urządzenia. Jej poza jest jednak raczej dekoracyjna, niż taka, jaką faktycznie przyjmowano przy przędzeniu. Dziewczyna bowiem jest bardzo mocno odchylona do tyłu – tak że linia jej ciała układa się niemal wzdłuż przekątnej całego obrazu. Ciało ma lekko obrócone w naszą stronę. Ponadto unosi wysoko zgięte w łokciach ręce, wyciągając nimi długie pasmo nici, jak girlandę.

Prządka ma złociste długie włosy, splecione w gruby warkocz sięgający jej aż do bioder. Nad czołem fruwają jej pasma grzywki. Ma spokojną, brązową jak skorupka orzecha twarz, zwróconą do nas prawym profilem. Kieruje wzrok na kołowrotek i leciutko się uśmiecha. Dziewczyna nosi różowy obcisły żakiecik, ozdobiony z przodu dwoma pasami dekoracyjnej taśmy z motywem kwiatowym. Do niego ma oliwkową obszerną spódnicę. Strój uzupełniają brązowe buty do pół łydki, ciasno opinające nogę jak skarpetka oraz fantazyjna chusta okalająca szyję i zawiązana w węzeł na karku.

Kołowrotek Stryjeńska namalowała w sposób nieco uproszczony. Na szczycie urządzenia umieściła kądziel – duży pęk lnianych włókien, z których formowana jest nić. Poniżej znajduje się koło zamachowe, a pod nim artystka zasugerowała jedynie położeniem stopy prządki obecność napędzającego je pedała.

Kompozycja została umieszczona na jednolitym czarnym tle. W prawym górnym rogu artystka napisała tytuł obrazu: „Prządka”.

Obraz ukazujący prządkę jest jedną z czterech części cyklu zatytułowanego „Rzemiosło”. Poza nim w skład tej serii przedstawień wchodzą jeszcze ,,Ceramika”, ,,Snycerstwo” i ,,Tkactwo”. Wszystkie cztery były reprodukowane w formie pocztówek wydawanych przez Galerię Polską w Krakowie w latach 30. XX wieku, dlatego też są jednymi z najbardziej znanych kompozycji Stryjeńskiej.