Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii”

Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej, oddział Muzeum Narodowego w Lublinie organizuje wydarzenie: Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii” – projekt edukacyjny w 80. rocznicę śmierci Ireny Kosmowskiej. Sympozjum skierowane jest do nauczycieli szkół podstawowych i ponadpodstawowych uczących wszystkich przedmiotów. Odbywać się będzie w dn. 3-5 października 2025 r.

Seminarium będzie okazją do przyjrzenia się obecności kobiet na kartach historii, ze szczególnym uwzględnieniem losów wybitnej działaczki społecznej i ludowej, Ireny Kosmowskiej. Spotkanie umożliwi wymianę poglądów i doświadczeń w zakresie edukacji szkolnej i pozaszkolnej.

Ostatnie dekady przyniosły intensywny rozwój badań nad historią kobiet, która ukazuje ich wielowymiarową rolę w różnych sferach życia. Mimo to wiele obszarów pozostaje wciąż nieodkrytych, a liczne postacie są niedoceniane, marginalizowane lub wręcz pomijane w narracjach historycznych. Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej poprzez planowane działanie edukacyjne pragnie włączyć się w przywracanie pamięci o konkretnych kobietach i uwypuklenie ich wkładu w rozwój społeczeństwa oraz kultury, a także kształtowanie świadomości społecznej.

Ruch emancypacyjny rozwijający się na ziemiach polskich już od połowy XIX w. na sile przybrał wraz z nadejściem kolejnego stulecia. 7 listopada 1918 r. w Lublinie powołany został Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele. W opublikowanym manifeście zapisano wówczas: „Czynne i bierne prawo wyborcze będzie przysługiwało każdemu obywatelowi i obywatelce, mającym 21 lat skończonych”. Świadkiem tych przełomowych w historii kobiet wydarzeń zapewniających im równouprawnienie był Pałac Lubomirskich – siedziba rządu Daszyńskiego, obecnie Muzeum Ziem Wschodnich Dawnej Rzeczypospolitej.

Nowo powołany gabinet składał się w większości z mężczyzn, jednak znalazła w nim miejsce wyjątkowa kobieta – Irena Kosmowska, obejmując funkcję wiceministry do spraw opieki społecznej i propagandy. Kosmowska doprowadziła do powstania szkoły dla dziewcząt pochodzenia wiejskiego w podlubelskim Krasieninie i brała udział w organizowaniu szkół rolniczych. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpiła w szeregi Polskiego Stronnictwa Ludowego „Wyzwolenie”. Pełniła funkcję członkini Zarządu Głównego PSL „Wyzwolenie”, a w latach 1919–1930 posłanki na Sejm z ramienia tej partii. Za krytykę Józefa Piłsudskiego została skazana na pół roku więzienia. Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała swoją działalność uczestnicząc w podziemnym ruchu ludowym. W 1942 r. została aresztowana przez gestapo i uwięziona na Pawiaku, a następnie w niemieckim obozie pracy Mahlow pod Berlinem. Zmarła w 1945 r. w skutek ran, jakie odniosła podczas bombardowania miasta.

W programie trzydniowego wydarzenia znalazły się:

• wykłady,
• warsztaty edukacyjne,
• wystąpienia uczniów,
• zwiedzanie wystaw,
• uroczystości upamiętniające.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Zadanie: Ogólnopolskie seminarium edukacyjne „Kobiece oblicza historii” – projekt edukacyjny w 80. rocznicę śmierci Ireny Kosmowskiej

Kwota finansowania: 120 000 zł