Samurajowie a buddyzm zen – cykl spotkań

Serdecznie zapraszamy na cykl trzech spotkań skoncentrowanych wokół buddyzmu zen, podczas których prześledzimy jego historię oraz związki ze światem japońskich wojowników. Wydarzenia towarzyszą wystawie „Czas samurajów”.

Prowadzący:
Krzysztof Furyu Leśniak Sensei – urodzony w Lublinie. Kapłan i nauczyciel japońskiej tradycji buddyzmu zen w linii Asangi Białej Śliwy łączącej zen sōtō, rinzai i sanbō kyōdan, sanghi spadkobierców nauk rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego.

Szczegółowa biografia prowadzącego na stronie: https://www.furyu.pl/ 

Koszt udziału w pojedynczym spotkaniu: 5 zł
Koszt udziału w pojedynczym spotkaniu upoważniający także do zwiedzenia wystawy „Czas samurajów” w dniu wydarzenia:
– bilet normalny: 40 zł
– bilet ulgowy: 25 zł

 Uwaga: Przy zakupie biletu umożliwiającego jednocześnie udział w spotkaniu i wstęp na wystawę prosimy o zwiedzanie wystawy przed wydarzeniem.

Spotkanie pierwsze: Samurajowie a buddyzm zen
20 czerwca (sobota), godz. 17.00

Japonia – tygiel łączący kulturę Chin z Tao i Czan, rodzime sinto, ezoteryczne linie buddyzmu, bushidō i okresy krwawych wojen. To świat samurajów. Dlaczego z różnych ścieżek duchowych tak często wybierali oni buddyzm zen? Pozorny paradoks, ścieżka duchowa pełna pokojowego podejścia, a z drugiej strony konieczność odbierania życia. Jak to godzili? Jak traktowali praktyki medytacyjne oferowane przez buddyzm zen? Czy dla samurajów pełnił tylko funkcję narzędzia do natychmiastowej reakcji bez zawahania, jednocześnie umożliwiając przezwyciężenie lęku przed śmiercią, czy też ten kontakt był czymś więcej? W czym bushidō kodeks samuraja, zbliżał się do nauk, jakie otrzymywano od mistrzów, kapłanów i mnichów zen? Przyjrzyjmy się wspólnie kilku postaciom: Miyamoto Musashi, Yagyū Munenori, Takuan Sōhō, Hozumi Ina, Takeda Shingen, Uesugi Kenshin, Saitō Dōsan, Kondō Isami. Czego mogli się uczyć w klasztorach i świątyniach zen?

Spotkanie drugie: Buddyzm zen – historia i teraźniejszość
11 lipca (sobota), godz. 17.00

Przyjrzymy się historii buddyzmu zen, podstawom nauk i praktyk, kilku podstawowym liniom, odłamom tej tradycji, roli nauczyciela, relacji nauczyciel–uczeń oraz linii przekazu od samego Buddy Siakjamuniego. Prześledzimy zmiany, jakie przechodził buddyzm w kontakcie z innymi kulturami – od chińskiego czan, przez japoński zen, aż po kulturę Zachodu. Wreszcie dotkniemy najnowszych elementów, które są rezultatem spotkania Wschodu i Zachodu. Przywołamy wiele postaci ze spuścizny tradycji buddyzmu zen: patriarchów Bodhidharmę, Hui Nenga, mistrzów Bassuiego, Baso, Joshu, Rinzai, Hakuina, Dōgena, Keizana oraz kilku bardziej współczesnych. Spotkanie wzbogacą opowieści o pobytach prowadzącego w klasztorach i jego osobistych doświadczeniach.

Spotkanie trzecie: Podstawy praktyk buddyzmu zen 
12 lipca (niedziela), godz. 18.00  

Warsztat wprowadzający w praktykę buddyzmu zen w linii nauczania Asangi Białej Śliwy, spadkobierców rōshiego Hakuyū Taizan Maezumiego. Linia łączy trzy przekazy nauczania: sōtō, sanbō kyōdan i rinzai. Omówione zostaną postawy, techniki oddechu, baza etyczna, ale i praktyczne wsparcie w codziennych sytuacjach życiowych w postaci między innymi sześciu paramit oraz trzy podstawowe metody praktyki, czyli shikantaza, zapytywanie i wprowadzenie do treningu koanów. Spotkanie dla osób w przyszłości zainteresowanych rozpoczęciem praktyki zen zarówno indywidualnie, jak i w grupie.

W ramach przygotowań warto się zapoznać z cyklem wykładów prowadzącego na kanale YouTube: furyu1959.

Wykład: Jidai geki manga – japoński komiks historyczny w tyglu popkulturowym
27 czerwca, godz. 12.00
Można spotkać się z opinią, że jidai geki (opowieść historyczna) to japoński gatunek pozbawiony zewnętrznych wpływów. Bezsprzecznie dzieła te miały ogromny wpływ na światowy komiks, ale również i kinematografię. Tytuły takie jak Kill Bill, Droga do zatracenia, Wolverine (autorstwa Franka Millera) czy Mandalorian (i ogólnie Gwiezdne wojny) czerpały z mangowych i filmowych jidai geki garściami. Nie jest to jednak jednostronna inspiracja, gdyż wymiana odbywała się dwustronnie, o czym szerzej dowiecie się podczas prelekcji.

Prowadzący: Radosław Bolałek – wydawca japońskich powieści graficznych, tłumacz i badacz komiksów. Zawodowo zajmuje się różnymi aspektami współpracy polsko-japońskiej. W dziedzinie badań nad komiksem ma na koncie liczne publikacje, jest współtwórcą książek “1001 Comics You Should Read Before You Die” oraz “Powieść graficzna. Leksykon”.

Bilety na wykład w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Wykład: Kuchnia okresu Edo
27 czerwca, godz. 14.00
Między 1600-1868 rokiem Japonia była odcięta od świata. Nie oznaczało to jednak stagnacji, zwłaszcza jeśli chodzi o kulturę kulinarną. To właśnie wtedy rozpowszechniły się makarony, dynamicznie rozwinęło japońskie cukiernictwo, a także pojawiło sushi w takiej formie, w jakiej znamy je współcześnie. Okres Edo to czasy wystawnych bankietów, ogólnie dostępnych książek kulinarnych oraz początków turystyki kulinarnej.

Prowadząca: Magdalena Tomaszewska-Bolałek – orientalistka, badaczka kultury kulinarnej, dziennikarka, kierowniczka Food Studies na Uniwersytecie SWPS i autorka książek (“Tradycje kulinarne Polski”, “The Polish Table, Deserownik”, “Tradycje kulinarne Korei”, “Japońskie słodycze”, “Tradycje kulinarne Japonii”). Zajmuje się badaniami nad: historią jedzenia, antropologią jedzenia, prognozowaniem trendów, dyplomacją oraz turystyką kulinarną, marketingiem miejsc i marką narodową. Promuje kuchnię polską za granicą.

Bilety na wykład w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Wykład: Herbata i porcelana – wspólna wędrówka przez stulecia
4 lipca (sobota), godz. 12.00–13.00

W trakcie spotkania uczestnicy poznają historię herbaty oraz powiązane z nią dzieje porcelany. Będzie to podróż na daleki Wschód, skąd wywodzą się krzewy herbaciane, zwłaszcza do Chin i Japonii słynącej z ceremonii chanoyu. Odkryjemy także w jaki sposób herbata stała się ogólnoświatowym fenomenem.

Prowadząca: Magdalena Norkowska – kustosz, koordynatorka Sekcji Sztuki Zdobniczej w dziale Sztuki i Kultury Wizualnej Muzeum Narodowego w Lublinie

Bilety na wykład w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Pokaz i warsztaty: Drzeworyt japoński 
25 lipca, godz. 14.00-16.00

Graficzna technika drzeworytu znana jest w Japonii już od VIII wieku naszej ery. Druki wielobarwne, kojarzone dziś z nurtem ukiyo-e, czyli „obrazami upływającego świata”, zaczęto wytwarzać w połowie XVIII wieku. Japońskie drzeworyty szybko przeniknęły do Europy i odcisnęły trwałe piętno na kulturze krajów Zachodu. Uczestnicy warsztatów będą mogli poznać historię rozwoju techniki drzeworytniczej, prześledzić proces powstawania odbitki graficznej, zobaczyć materiały i narzędzia niezbędne do jej wykonania, a także samodzielnie wykonać druk oryginalnego obrazu na papierze.

Prowadzący: dr Tomasz Kawełczyk – artysta grafik, wykładowca Akademii Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego w Łodzi. Dyplom z wyróżnieniem uzyskał w Pracowni Drzeworytu oraz Pracowni Rzeźby. Jego twórczość związana jest głównie z techniką drzeworytu oraz rzeźbą. W 2012 roku przebywał w rezydencji artystycznej w Japonii, gdzie studiował tradycyjną japońską technikę drzeworytu barwnego mokuhanga. Od tamtej pory aktywnie dzieli się zdobytą wiedzą, prowadząc warsztaty oraz organizując wykłady i pokazy.

Bilety na warsztaty w cenie 15 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Kyūdō – droga łuku | spotkanie i pokaz łuczniczy
26 lipca (niedziela), godz. 11.00–11.45

Kyūdō w dosłownym tłumaczeniu oznacza drogę łuku. Jest współczesną formą tradycyjnego łucznictwa japońskiego zaliczaną do Budō (tradycyjnych, japońskich sztuk walki). Wywodzi się z tradycji samurajskich, przez co pełni rolę jednego z najważniejszych wzorców japońskiej kultury.

Kyūdō obecnie jest praktykowane przez tysiące ludzi na całym świecie zarówno jako dyscyplina rozwijająca ciało, jak i umysł. Jest to łucznictwo, które znacząco różni się od wszystkich innych. Podniosła atmosfera, dostojność oraz elegancja ruchów, niezwykłe piękno łuku i strzał sprawiają, że widzowie pokazów łuczniczych od razu zdają sobie sprawę, że są świadkami czegoś niezwykłego. Niektórzy w „drodze łuku” dopatrują się powiązania z religią sintoistyczną lub filozofią zen, inni odbierają ją jako medytację w ruchu, a jeszcze inni jako technikę walki, którą posługiwali się samurajowie. Aby odkryć prawdziwą naturę kyūdō należy zagłębić się w historię łucznictwa w Japonii.

Prowadzący: dr Tomasz Kawełczyk – praktykuje kyūdō, pod opieką Janusza Surmy, od 2015 roku, posiadając obecnie 4 stopień dan. Bierze udział w licznych seminariach kyūdō o zasięgu krajowym jak i międzynarodowym. Od początku swojej drogi związany z łódzkim klubem Ayame Kyudo.

miejsce: dziedziniec zamkowy
koszt: do udziału w pokazie upoważniają wszystkie bilety wstępu do muzeum zakupione w dniu wydarzenia.

Warsztaty ikebany 

8 sierpnia (sobota) 
11.00-13.00 – warsztaty dla młodzieży (14-18 lat)
14.00-16.00 – warsztaty dla dorosłych

Ikebana to tradycyjna japońska sztuka układania kwiatów, znana także jako kadō – „droga kwiatów”. Na przestrzeni wieków rozwinęły się liczne style i szkoły układania kwiatów. 

Prowadząca Joanna Haba – starsza Konserwatorka i Specjalistka ds. Kolekcji Sztuki w krakowskim Muzeum Manggha na co dzień dotyka żywej historii, kuratorując wystawy kimon, lalek ningyo, rzemiosła z laki, drzeworytów czy militariów. Jej miłość do japońskich detali zaowocowała publikacją – „Leksykonem tradycyjnych wzorów japońskich”, który zdobył tytuł Muzealnej Książki Roku. Jest jedną z nielicznych osób w kraju z oficjalnym certyfikatem Ikenobō – najstarszej japońskiej szkoły ikebany. Regularnie szkoli się w Kioto gdzie zdobyła 10. poziom zaawansowania: kakan (Asystent Profesora Ikebany II stopnia). Swoją wiedzą i działalnością florystyczną dzieli się z szerszą publicznością. Realizuje projekty wystawiennicze w Muzeum Manggha, gdzie aranżowała m.in. ekspozycję 30 kompozycji ikebany na 30-lecie instytucji. Prowadzi wykłady i warsztaty dla dorosłych i dzieci.

Bilety na warsztaty w cenie 15 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

Planszówki wśród samurajów

21 sierpnia (piątek) i 26 sierpnia (środa)

A gdyby tak po spotkaniu z samurajami… usiąść do planszówki? Zapraszamy na wyjątkowe całodzienne wydarzenie łączące historię z dobrą zabawą. Po zwiedzeniu wystawy CZAS SAMURAJÓW zajrzyjcie do sali edukacyjnej gdzie będzie czekać na Was wybór planszówek inspirowanych historią i kulturą Japonii.
Zagramy w: Tokaido, Rice Wars (Wojny ryżowe), Potwory w Tokio, Gejsze, Biały zamek, Nekojima, Wyspa kwitnącej wiśni, Shogi, Hanafuda, Go. To świetna okazja, by odpocząć po zwiedzaniu, poznać nowe gry i spędzić czas w niecodziennej atmosferze.

21 sierpnia (piątek), godz. 10.00-19.00 i 26 sierpnia (środa), godz. 10.00-18.00
Zamek Lubelski – sala edukacyjna (1 piętro)

Spotkanie z kimonem

22 sierpnia (sobota), godz. 11.00-15.00 

Czym jest kimono, kiedy się je nosi i co każdy powinien o nim wiedzieć? Jak zakłada się kimona kobiece i męskie? Jak nosi się bawełnianą yukatę – proste nieformalne kimono idealne na letnie festiwale? W sobotę 22 sierpnia zapraszamy na “Spotkanie z kimonem” towarzyszące wystawie CZAS SAMURAJÓW.

W czasach samurajów widok kimona na ulicach nie zaskakiwał. A dziś? Wydawać by się mogło, że teraz kimono jest już tylko dziełem sztuki i elementem japońskiej tradycji. A jednak… nawet współcześnie kimono jest noszonym strojem i ważnym elementem kultury Japonii. Zapraszamy na wydarzenie, na którym będzie się można o tym przekonać – nie tylko posłuchać o ciekawostkach związanych z kimonem i kulturą Japonii, ale i zobaczyć, jak zakłada się pełny japoński strój. A nawet przymierzyć jego letnią wersję.

Spotkanie poprowadzą członkinie Polskiego Stowarzyszenia Kimona “Kimonobeya”: Anna Jodłowska, Beata Kapanowska oraz Anna Bielak – jego prezeska, dyplomowana nauczycielka sztuki zakładania kimona oraz autorka dwutomowej publikacji “Zrozumieć kimono”: tom 1 “Kultura zaklęta w stroju”, tom 2 “Rzecz do noszenia”.

Szczegółowy program:
11.00-13.00 – prelekcja z pokazem
13.00-15.00 – możliwość przymierzenia yukat

Bilety w cenie:
10 zł – upoważnia wyłącznie do udziału w spotkaniu
40 zł – normalny, upoważnia do udziału w spotkaniu oraz do zwiedzania wystawy “Czas samurajów” w dniu wydarzenia
25 zł – ulgowy, upoważnia do udziału w spotkaniu oraz do zwiedzania wystawy “Czas samurajów” w dniu wydarzenia
Dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

4 września (piątek), godz. 16.00 – Wykład: „Podróż i opowieść. Hiroshige, Tōkaidō i Chūshingura”

Wykład będzie poświęcony japońskiemu drzeworytowi ukiyo-e oraz twórczości Utagawy Hiroshige, ze szczególnym uwzględnieniem jego cykli narracyjnych i pejzażowych. Krótkie wprowadzenie historyczne pozwoli przedstawić rozwój tej techniki oraz jej miejsce w kulturze okresu Edo (1603–1868). Omówiony zostanie cykl przedstawiający drogę Tōkaidō i jej 53 stacje, jako obraz podróży i codziennego życia w Japonii. Drugą część stanowić będzie przedstawienie historii Chūshingury – opowieści o 47 rōninach i jej obecności w japońskiej sztuce.

Prowadząca: Justyna Załęska – opiekunka kolekcji japońskiej w Dziale Sztuki Orientalnej Muzeum Narodowego w Warszawie. Absolwentka japonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na japońskich drzeworytach ukiyo-e, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień cielesności, płci oraz przedstawień aktorów.

Bilety w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Chanoyu – japońska kultura herbaty | prelekcja i pokaz
5 września (sobota), godz. 11.00–12.00

Rytuał herbaty, kultura spotkań herbacianych, na których podaje się sproszkowaną herbatę matcha, to w Japonii tradycja już ponad półtysiącletnia. Podczas pokazu przedstawiony zostanie rytuał według nauk Urasenke – jednego z wielu japońskich rodów kultywujących sztukę spotkań herbacianych, dziś posiadającego w Japonii i poza nią najliczniejszą rzeszę adeptów. Praktykowanie chanoyu to nie tylko przygotowywanie herbaty. Sztuka herbaciana jest i zawiła, i banalnie prosta. Wymagająca, ale też z nawiązką wynagradzająca trud i włożoną pracę. Zapraszamy do wysłuchania opowieści z pierwszej ręki o doświadczeniu i praktyce drogi herbaty.

Prelekcja z pokazem będą prowadzone przez Urszulę Mach-Bryson i członków Stowarzyszenia Drogi Herbaty Urasenke Tankokai Sunshinkai.

Bilety w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl
Bilety upoważniające do udziału w wykładzie oraz zwiedzaniu wystawy CZAS SAMURAJÓW w dniu wydarzenia w cenie 40 zł normalny / 25 zł ulgowy dostępne w kasie muzeum oraz na stronie www.bilety.mnwl.pl

Chanoyu – japońska kultura herbaty | warsztaty

5 września (sobota), godz. 12.30-13.30 oraz 13.30–14.30

Rytuał herbaty, kultura spotkań herbacianych, na których podaje się sproszkowaną herbatę matcha, to w Japonii tradycja już ponad półtysiącletnia. Praktykowanie chanoyu to nie tylko przygotowywanie herbaty. Sztuka herbaciana jest i zawiła, i banalnie prosta. Wymagająca, ale też z nawiązką wynagradzająca trud i włożoną pracę. Zapraszamy do spróbowania swoich sił w herbacianej praktyce podczas warsztatów.

Warsztaty prowadzone przez Urszulę Mach-Bryson i członków Stowarzyszenia Drogi Herbaty Urasenke Tankokai Sunshinkai.

Bilety w cenie 10 zł/os. dostępne w kasie muzeum oraz na stronie: www.bilety.mnwl.pl

Stowarzyszenie Drogi Herbaty Urasenke Tankokai Sunshinkai – Stowarzyszenie organizuje międzynarodowe warsztaty chanoyu, pokazy i chakai – spotkania herbaciane, w polskich i zagranicznych placówkach edukacyjnych i instytucjach kultury, ceremonie herbaciane, które są elementem funkcjonowania chanoyu w przestrzeni publicznej i tkance miasta, pozostaje w ścisłym związku z domem Sen w Kioto, z mistrzami i adeptami Urasenke w Japonii i poza nią, z Katedrą Japonistyki Uniwersytetu Warszawskiego i ukierunkowanymi na studia nad chanoyu działaniami studentów. Współpracuje z Ambasadą Japonii oraz innymi instytucjami i organizacjami aktywnie propagującymi kulturę Japonii. Pomaga tworzyć i wspiera miejsca przeznaczone do praktykowania chanoyu. Dba o utrzymanie wysokiego poziomu nauczania i pogłębianie zrozumienia sztuki chanoyu poza Japonią. Pielęgnuje związki praktyki herbacianej z lokalnymi tradycjami i rzemiosłem. Uczy, wspiera i łączy adeptów chanoyu z różnych środowisk.